O Drugiej Emigracji w Pałacu Staszica
1 kwietnia 2026 r. dr Jakub Osiński z Katedry Literatury Polskiej i Rosyjskiej Wydziału Literaturoznawstwa został zaproszony do wygłoszenia wykładu w ramach „Uniwersytetu Otwartego” Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina w Warszawie – programu adresowanego do wszystkich zainteresowanych interdyscyplinarnym spojrzeniem na historię, kulturę, literaturę i muzykę, niezależnie od wieku i przygotowania merytorycznego. Miejscem comiesięcznych spotkań jest warszawski Pałac Staszica.
Bieżący, pierwszy semestr „Uniwersytetu Otwartego” został poświęcony emigracji jako jednemu z ważniejszych doświadczeń polskiej historii XIX i XX wieku. To właśnie emigracja, ta polityczna i artystyczna, stała się przestrzenią, w której kształtowały się idee i prądy myślowe, a także powstawały dzieła, które stanowiły ważny punkt odniesienia dla następnych pokoleń. Rok 2026, ogłoszony został m.in. Rokiem Jerzego Giedroycia. Ten fakt jest dobrą sposobnością, aby przypomnieć spuściznę nie tylko jednego z najważniejszych myślicieli politycznych XX wieku, ale przypomnieć także tych, którzy swoje życie, w różnych okresach historii, poświęcili sprawom Polski.
Ich dziedzictwo bowiem trwa w pamięci kolejnych pokoleń, a idee, które promowali są nadal inspiracją dla współczesnych intelektualistów i twórców kultury. Punktem symbolicznym odniesienia dla całego cyklu pozostaje Fryderyk Chopin – artysta emigrant, którego biografia i twórczość wpisują się w szeroki kontekst doświadczenia emigracji jako losu, wyboru i wyzwania kulturowego.
Wykład dr Osińskiego zatytułowany Druga Wielka Emigracja: od Jerzego Giedroycia i Witolda Gombrowicza po Mieczysława Grydzewskiego i Mariana Hemara był poświęcony powojennej emigracji polskiej jako jednemu z kluczowych zjawisk kulturowych i intelektualnych XX wieku. Spotkanie miało na celu przybliżyć słuchaczom rolę środowisk emigracyjnych w Paryżu, Londynie i innych ośrodkach diaspory w kształtowaniu niezależnej myśli politycznej, literatury oraz kultury polskiej poza krajem. Szczególna uwaga została poświęcona postaciom, które współtworzyły trwałe fundamenty emigracyjnej przestrzeni intelektualnej i kulturalnej, pozostającej w nieustannym dialogu z Polską mimo politycznych podziałów epoki powojennej.