Wirtualny spacer lekiem na lęk i depresję? Innowacyjna współpraca UKW ze szpitalem w Świeciu

Dwie kobiety, jedna siedzi w opasce, druga steruje sprzętem medycznym

Wirtualny spacer po szpitalnym parku w goglach VR połączony z badaniem fal mózgowych ma sprawdzić, jak cyfrowa natura pomaga redukować lęk i depresję u pacjentów. Wydział Informatyki UKW przekazał Wojewódzkiemu Szpitalowi Zdrowia Psychicznego w Świeciu nowoczesną opaskę EEG BrainBit, inaugurując wyjątkowy projekt badawczo-terapeutyczny.

Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy przekazał Wojewódzkiemu Szpitalowi Zdrowia Psychicznego im. dr. Józefa Bednarza w Świeciu czterokanałową opaskę EEG BrainBit. Bezpłatne użyczenie sprzętu jest kolejnym elementem współpracy, w ramach której naukowcy i specjaliści ze szpitala chcą sprawdzić, jak wykorzystać wirtualną rzeczywistość do wspierania terapii pacjentów.

Umowa użyczenia została zawarta 9 października 2026 r. Opaska pozwala rejestrować aktywność elektryczną mózgu i będzie stanowić zaplecze sprzętowe wspólnych prac badawczych. Ze strony UKW w przedsięwzięcie zaangażowany jest Wydział Informatyki. Znaczenie współpracy z uczelniami podkreśla dr inż. Agata Milczewska, zastępczyni dyrektora szpitala ds. ekonomiczno-eksploatacyjnych.

– Współpraca z uniwersytetami pozwala nam na to, abyśmy wykorzystywali najnowocześniejsze technologie w terapii. Dzięki temu, że możemy odtworzyć naszą przestrzeń parkową szpitala, możemy w bezpośredni sposób zbadać, w jaki sposób pacjenci reagują na otoczenie rzeczywiste i jak to się przekłada na rzeczywistość VR-ową. Zauważyliśmy, że jest potrzeba współpracy z otoczeniem naukowym, zwłaszcza tutaj z naszego regionu, ze względu na to, że uczelnie posiadają najnowsze technologie, najnowsze sprzęty, którymi mogą wesprzeć szpitale i terapię naszych pacjentów – mówi dr inż. Milczewska.

Jednym z obszarów współpracy jest projekt łączący kontakt z naturą z możliwościami technologii VR. Powstająca aplikacja ma odwzorowywać park na terenie szpitala, aby pacjenci mogli odbywać wirtualne spacery w otoczeniu znanym z rzeczywistości. Pomysł wyrósł z doświadczeń terapeutycznych mgr Joanny Kalety i dr Martyny Janickiej.

– Stworzyłyśmy taki pomysł, żeby skupić się bardziej na tej naturze, na uważności, na byciu tu i teraz. Równocześnie wielomiesięczny kurs certyfikowany terapeuty VR spowodował, że chcieliśmy przełożyć ten park nasz właśnie na te gogle VR-owe – wyjaśnia mgr Joanna Kaleta, terapeutka zajęciowa.

Jak wskazuje terapeutka, wyjście do szpitalnego parku daje pacjentom możliwość oderwania się od otoczenia oddziału. W takich warunkach łatwiej o swobodną rozmowę i rozluźnienie. Technologia VR ma pozwolić przenieść część tego doświadczenia do przestrzeni, w której pacjent może uczestniczyć w zajęciach niezależnie od pogody czy temperatury.

Badania mają pomóc ocenić, jak rzeczywisty kontakt z naturą i doświadczenie jej cyfrowego odwzorowania wpływają na samopoczucie uczestników.

– Będziemy sprawdzać skuteczność działań terapeutycznych pod kątem redukcji objawów lękowych, objawów depresyjnych, a także poczucia ogólnego dobrostanu – mówi dr Martyna Janicka, specjalistka psychologii klinicznej. – W jednej grupie osoby będą uczestniczyły w naturalnym spacerze na terenie Wojewódzkiego Szpitala Zdrowia Psychicznego w Świeciu. Inne osoby będą w grupie, w której ten sam spacer będą miały możliwość odbycia w goglach VR, w wirtualnej rzeczywistości – dodaje psycholożka.

Wirtualne spacery mogą być szczególnie przydatne dla osób, które z różnych względów nie mogą wyjść do parku. Dr Martyna Janicka podkreśla, że celem projektu jest sprawdzenie, czy takie doświadczenie może przynosić korzyści dla zdrowia psychicznego porównywalne ze spacerem w rzeczywistym otoczeniu.

Dr inż. Dariusz Mikołajewski, prof. uczelni, kierownik Katedry Systemów Inteligentnych i Teleinformatyki UKW, zwraca uwagę, że wirtualna rzeczywistość umożliwia planowanie sesji przez cały rok, niezależnie od pory dnia i sezonowych zmian w przyrodzie. Ważnym kierunkiem rozwoju jest też dostępność technologii i możliwość dostosowania zajęć do potrzeb poszczególnych pacjentów.

– Pracujemy częściowo na urządzeniach komercyjnych po to, żeby to było tanio, szybko, dostępnie. Nie trzeba też prowadzić każdego pacjenta jednostkowo, ale na przykład jeden terapeuta mógł prowadzić terapię dla 14–15 pacjentów. Każdy idzie swoją ścieżką – prof. Mikołajewski. – I wtedy możemy dotrzeć do pacjenta z tą terapią, której on wymaga, na właściwy czas, każdego prowadzić indywidualnie i osiągnąć maksymalizację wyników poprzez indywidualizację terapii takiej wirtualnej – dodaje naukowiec.

Współpraca daje szpitalowi dostęp do technologii i kompetencji zespołu informatycznego, a naukowcom możliwość rozwijania rozwiązań odpowiadających na potrzeby pacjentów i terapeutów. Dla dr hab. inż. Izabeli Rojek, prof. uczelni, dziekan Wydziału Informatyki UKW, kluczowe jest właśnie wykorzystanie efektów tych prac poza uczelnią.

– Nam zależy na tym, żeby to praktycznie wszystko było stosowane – podkreśla dr hab. inż. Izabela Rojek, prof. uczelni. – Dla nas jest to takie wyzwanie, że możemy się w świecie rzeczywistym, w świecie praktycznym tutaj wyrazić właśnie poprzez taką współpracę. I dlatego to, co nas będzie bardzo cieszyło, to to, jak to zostanie faktycznie w praktyce zastosowane – dodaje dziekan.

Relacja z podpisania umowy na kanale UKW na YouTube