Uraz kręgosłupa
Przyczyny urazów kręgosłupa mogą być różne. Bardzo często dochodzi do nich podczas wypadków komunikacyjnych. Uszkodzenia powstają również na skutek: upadku z wysokości, kontuzji sportowej, uderzenia, skoku do wody, podniesienia ciężkiego przedmiotu. Urazy kręgosłupa mogą być efektem osłabienia struktur kostnych przez osteoporozę lub zmiany nowotworowe.
Uraz kręgosłupa może powstać w mechanizmie:
- rozciągnięcia,
- nadmiernego wyprostu,
- zgniecenia,
- nadmiernego zgięcia,
- nadmiernej rotacji szyi lub tułowia,
- nadmiernego zgięcia głowy do boku.
Wyróżnia się następujące rodzaje urazów kręgosłupa:
- zamknięte– prowadzi do uszkodzeń kostnych i łącznotkankowych na skutek rozproszenia energii,
- penetrujące– energia jest skupiona na małym obszarze, co skutkuje uszkodzeniem głębszych tkanek (w tym przypadku rdzenia kręgowego).
W wyniku zamkniętego urazu kręgosłupa również może dojść do uszkodzenia rdzenia kręgowego. Niekiedy siła jest tak duża, że prowadzi do jego rozciągania lub ściskania. Zdarza się także jego stłuczenie na skutek gwałtownego przemieszczenia się i uderzenia w ściany kanału kręgowego.
Również odłamki kostne mogą spowodować zranienie rdzenia kręgowego.
Możliwe objawy urazu kręgosłupa to:
- ból pleców lub szyi o różnym stopniu nasilenia,
- osłabienie siły mięśni,
- widoczne otarcia lub krwiaki
- problem z wykonywaniem ruchów (np. obracaniem głowy).
Jeżeli podczas urazu kręgosłupa dojdzie do uszkodzenia rdzenia, mogą pojawić się:
- porażenie mięśni,
- brak kontroli nad pęcherzem i zwieraczami,
- problem z erekcją,
- osłabienie lub utrata czucia,
- niemożność wykonywania ruchów rękami i nogami,
- zaburzenia oddychania.
Rodzaj objawów zależy od tego, w którym odcinku kręgosłupa doszło do uszkodzenia rdzenia kręgowego.
Pierwsza pomoc przy urazie kręgosłupa
Podstawowa zasada, którą powinieneś zapamiętać, jest taka: unikaj ruszania, chyba że bezpośrednie niebezpieczeństwo zmusza Cię do tego lub zagrożone są drogi oddechowe. Zmiana pozycji ciała poszkodowanego może zwiększyć ryzyko uszkodzenia kręgosłupa.
- Sprawdzić, czy poszkodowany jest przytomne i czy oddycha.
- Przytrzymaj głowę, żeby unieruchomić kręgosłup w odcinku szyjnym.
- Jeśli drożność dróg oddechowych jest zachowana: poszkodowany oddycha, nie ma krwi w buzi, nie charczy, jest z nim kontakt, zostawiamy je w pozycji zastanej, pilnując tego, żeby głowa i szyja były stale w jednej pozycji.
- Jeśli poszkodowany wymiotuje, widzisz krew w ustach lub poszkodowany charczy połóż go w pozycji bocznej ustalonej
- Poproś kogoś o wezwanie zespołu ratownictwa medycznego
- Zabezpiecz poszkodowanego przed wychłodzeniem np. przykrywając folią NRC, która powinna być w apteczce.