W grodzie nad Brdą znajduje się kilka śladów działalności i obecności Karola Szymanowskiego. O historii związków  uznanego kompozytora i Jarosława Iwaszkiewicza z Bydgoszczą opowie prof. dr hab. Andrzej Dyszak z Wydziału Językoznawstwa UKW.

Wykład ten jest inicjatywą Biblioteki z Fonoteką Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy i częścią obchodów Dnia Bibliotekarza. Odbędzie się w piątek 8 maja o godz. 12:15 w nowym budynku Akademii Muzycznej przy ul. prof. Jerzego Godziszewskiego 1.

Karol Szymanowski (starszy, ur. w 1882 r.) i Jarosław Iwaszkiewicz (młodszy, ur. w 1894 r.) byli kuzynami (ich matki były siostrami). Obaj urodzeni na Ukrainie (Tymoszówka i Kalnik pod Kijowem), tam wspólnie spędzali dzieciństwo i młodość. Pomiędzy latami 1901 i 1914 młody Iwaszkiewicz pod okiem starszego kuzyna wchodził w świat sztuki, a dwór w Tymoszówce stał się jego oknem na świat. Często wpadał tam też w odwiedziny Artur Rubinstein.

Potem wspólną fascynacją Szymanowskiego i Iwaszkiewicza stały się Włochy, choć podróżowali tam w różnym czasie. Szymanowski zachwycał się architekturą Palermo i dziejami władających nim Normanów, co znalazło odbicie w operze "Król Roger", współtworzonej z Iwaszkiewiczem (autorem libretta), i w trzech poematach na skrzypce i fortepian, zatytułowanych "Mity".  Echem wypraw na Sycylię i Półwysep Apeniński w twórczości Iwaszkiewicza są takie jego dzieła, jak "Książka o Sycylii", "Podróże do Włoch" czy "Śpiewnik włoski".

Opowieścią o relacji pisarza z kompozytorem oraz o ich wspólnej pracy twórczej jest książka Iwaszkiewicza "Spotkania z Szymanowskim", która ukazała się nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego w 1976 roku. A co łączy Szymanowskiego i Iwaszkiewicza z Bydgoszczą?

Kompozytor przebywał tu latem 1921 i 1922 roku, odpoczywając w domu swojego szwagra przy ul. Kozietulskiego 5 po trudach podróży do Ameryki (w tym czasie skomponował m.in. cykl pieśni "Słopiewnie"). Pod tym adresem w latach 1921–1924 mieszkała rodzina Szymanowskiego: matka kompozytora i jego siostra Stanisława oraz brat Feliks. W 1966 roku na budynku przy ul. Kozietulskiego 5 odsłonięto okolicznościową tablicę, kompozytor został także upamiętniony w galerii rzeźb plenerowych otaczającej Filharmonię Pomorską. Pisarz z kolei przebywał w grodzie nad Brdą zarówno przed drugą wojną światową, jak i w okresie Polski Ludowej. W 1938 roku przyjechał do Bydgoszczy na premierę swojej sztuki "Lato w Nohant" w Teatrze Miejskim. W roku 1966, ogłoszonym Rokiem Bydgoskim, uczestniczył w jego obchodach jako prezes Związku Literatów Polskich.