Choć rokokowy styl życia i sztukę często potrafimy rozpoznać intuicyjnie, precyzyjne zdefiniowanie tego fascynującego zjawiska wciąż pozostaje dla badaczy ogromnym wyzwaniem. Aby uchwycić tę nieuchwytną istotę „człowieka rokoka” i poszerzyć naszą wiedzę o tej epoce, literaturoznawcy z całej Polski spotkają się na wyjątkowej konferencji współorganizowanej przez naszą uczelnię.

Precyzyjne określenie terminu „rokoko”, często używanego w dyskursie historycznoliterackim, a odnoszącego się do części literatury okresu oświecenia, należy do trudnych zadań badawczych. Mówimy o utworach, motywach rokokowych, rokokowym stylu, wymieniamy rokoko jako jeden z głównych, obok klasycyzmu i sentymentalizmu, nurtów artystycznych i literackich tej epoki, mając świadomość, że w jej ramach nie zawsze się mieszczą. Istnieje jednak wciąż poczucie niedosytu, jeśli chodzi o samo zdefiniowanie zjawiska, znalezienie wspólnego mianownika dla jego przejawów, które rozpoznajemy częstokroć intuicyjnie, a które obserwujemy zarówno w literaturze, jak i – nawet w pierwszym rzędzie – w sztukach plastycznych czy muzyce, wreszcie w obyczajach i stylu życia. Różne formy rokokowe wydają się niejednokrotnie bliskie barokowi, klasycyzmowi czy sentymentalizmowi, a przy tym dają się zauważyć niekiedy w kontekstach odbieranych jako wyraźnie odległe (np. romantyzm). Mamy jednak świadomość, że rokoko, szeroko rozumiane, wiąże się z ważnym, ale niełatwo uchwytnym stosunkiem do świata i własnego życia; istnieje zatem potrzeba przemyślenia aparatu hermeneutycznego służącego rozumieniu literatury rokokowej i opisaniu modelu antropologicznego człowieka rokoka.

Stąd pomysł konferencji, która z jednej strony podjęłaby kluczowy problem istoty rokoka, zasadności jego wyodrębniania wobec innych zjawisk artystycznych, a z drugiej służyłaby pogłębieniu jego spektrum i uchwyceniu zjawisk dotychczas nierozpoznanych bądź rozpoznanych w niewystarczającym stopniu. 

Badacze literatury z różnych ośrodków naukowych w Polsce porozmawiają o tych zagadnieniach w Ostromecku w dniach 19–21 maja 2026 r. Do udziału w konferencji Polskie rokoko literackie poświęconej współczesnemu spojrzeniu na to zjawisko w kulturze zapraszają członkowie Komitetu Organizacyjnego: Aleksandra Norkowska (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego), Roman Dąbrowski (Uniwersytet Jagielloński) oraz Wojciech Kaliszewski (Instytut Badań Literackich PAN).

Szczegóły program znajduje się w załączniku.