Na kampusie UKW mieszkają niezwykli lokatorzy – jerzyki oraz inne ptaki objęte ochroną gatunkową. Gniazdują w szczelinach budynków, pod parapetami i w specjalnych budkach lęgowych, których na elewacji gmachu głównego jest aż 90. – Nasza populacja jerzyka przekroczyła 100 par lęgowych, a ponad 70% budek jest zasiedlonych – mówi mgr Monika Wójcik-Musiał z Wydziału Nauk Biologicznych. Jerzyki wracają co roku do tych samych miejsc, a ich powietrzne akrobacje można podziwiać latem nad kampusem. Z budek i szczelin korzystają też m.in. muchołówki, kowaliki, modraszki czy szpaki, czyniąc kampus prawdziwym ptasim osiedlem.

Czy wiedzieliście, że w budynkach naszego uniwersytetu mieszkają dziesiątki ptaków objętych ścisłą i częściową ochroną gatunkową? Gniazda znajdują się w szczelinach pod obróbkami blacharskimi, pomiędzy cegłami, pod parapetami oraz w specjalnie przygotowanych budkach lęgowych.

To nie przypadek – wiele gatunków, w tym jerzyk (Apus apus), ze względu na swoją biologię i ekologię nie buduje gniazd w koronach drzew czy krzewach, lecz zasiedla właśnie przestrzenie w budynkach.

– Jerzyk to znakomity, szybki i zwinny lotnik, pogromca owadów, który przylatuje do Polski z końcem kwietnia, aby odbyć w naszych budynkach lęgi – mówi Monika Wójcik-Musiał, która od blisko ośmiu lat monitoruje zasiedlenie kampusu przez ten i inne gatunki ptaków.

Latem całe eskadry jerzyków, często mylone z jaskółkami, przelatują nad uniwersyteckimi gmachami, wydając charakterystyczne: „srii, srii, srii…”. Ich długie, sierpowate skrzydła i niezwykłe podniebne manewry można obserwować niemal codziennie.

Ponad 100 par lęgowych jerzyka

W kampusie głównym UKW populacja jerzyka przekroczyła już 100 par lęgowych.
– Na elewacjach budynku głównego znajduje się 90 budek lęgowych dobranych specjalnie parametrami do potrzeb tego gatunku. Tegoroczne kontrole wykazały ponad 70-procentowe ich zasiedlenie, a pozostałe pary gnieżdżą się w dostępnych szczelinach – na przykład pod parapetami gabinetu Kanclerza, gdzie w tym roku mamy aż dwie pary lęgowe – podkreśla ornitolożka.

Jerzyki to gatunek niezwykle przywiązany do swojego miejsca lęgowego – wracają rokrocznie pod ten sam adres.
– O lepsze lokalizacje toczone są między ptakami walki. Warto pamiętać, że miejsca lęgowe w budynkach są objęte ochroną i nie wolno ich niszczyć. Jeśli konieczny jest remont, trzeba go prowadzić poza czasem lęgów i skompensować utracone gniazdo, np. wieszając budkę lęgową – zaznacza Monika Wójcik-Musiał.

Nie tylko jerzyki

Podczas czyszczenia budek i przygotowywania ich na kolejny sezon zbierane są dane o materiale gniazdowym, niewyklutych jajach i gatunkach, które korzystały z budek. Z różnych szczelin i budek lęgowych na kampusie, w Ogrodzie Botanicznym UKW, na budynkach Wydziału Nauk Biologicznych oraz domów studenckich korzystają także m.in.: muchołówki szare, kowaliki, modraszki, bogatki, mazurki, szpaki, pleszki i kawki.

– Na terenie uniwersyteckiego Ogrodu Botanicznego występuje aż 70 gatunków dzikich ptaków. Szczegółowo opisuję je w rozdziale „Ptaki” w publikacji pt. „Ogród Botaniczny Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Historia i przyroda” pod redakcją prof. Barbary Waldon-Rudzionek – dodaje badaczka.

---

Informacje i materiały zdjęciowe pochodzą z prowadzonego przez mgr Monikę Wójcik-Musiał monitoringu zasiedlenia przez gatunki chronione.